Dudak Damak Yarıkları
..............................................

Dudak-damak yarıkları, halk arasında “kurt ağzı” (dudak-damak yarığı)  ve tavşan dudak (dudak yarığı) olarak bilinen ve genellikle 600 doğumda 1 bebekte kendini gösteren doğumsal anomalilerdir. Meydana gelen yarıklar unilateral ya da bilateral olarak karşımıza çıkabilirler. Yarıkların büyüklüğü değişkenlik göstermektedir. Yarık oluşmasının sebebi genellikle iki taraftaki simetrik dokuların orta hatta birleşmemesidir. Normal bir hamilelikte, dudağı oluşturan yapılar gebeliğin 5-6. haftasında, damağı oluşturan yapılar gebeliğin 10. haftasında birleşir. Bu dönemlerde birleşme gerçekleşmezse dudak-damak yarığı olur. Dudak yarığı ve damak yarığı oluşumunda genellikle bir sebep bulunamaz. Gebelik sırasında alınan ilaçlar, röntgen ışını, stres, merdivenden düşme gibi travmalar veya geçirilen bazı virütik hastalıklar, etyolojide suçlanmıştır. Dudaktaki yarık konuşmayı ve görüntüyü, damaktaki yarık konuşmayı ve bebeğin beslenmesini bozar.

Dudak yarığı  ya da damak yarığı olan çocukların çoğunda başka bir doğumsal defekt veya anomali saptanmaz. Hastaların çoğu zeka ve yetenek bakımından normaldir. Yarıklı çocuklarda orta kulakta sıvı koleksiyonu (seröz otitis media) riski fazladır. Tedavi edilmezse kulak infeksiyonlarına ve sonuçta işitme kaybına neden olabilir. Yarıklı çocukların çoğunda, eğri diş, eksik veya fazla diş gibi anomaliler görülebilir.

Dudak yarığı ameliyatı için en uygun zaman doğumdan 3 ay sonrasıdır. Damak yarığı ise 6 ay ile 18 ay arasındaki zaman diliminde yapılmalıdır. Bu beklemelerin sebepleri, onarılacak bölgede yeterli doku gelişiminin beklenmesi, bebeğin alacağı anestezi miktarına uygun kiloya erişmesi içindir. Ameliyatlar genel anestezi altında yapılır. Dudak yarığı ameliyatından sonra bebeğin mümkün olduğu kadar ağlamamasına dikkat edilir, damak yarığı ameliyatından sonra birkaç saat serumla beslenen bebeğe daha sonra kaşık ile tortusuz mamalar verilir. Damak yarığı ameliyatlarından sonra fistül denen küçük açıklıklar kalabilir ve bu açıklıklar da ikinci bir operasyonla düzeltilebilir. Operasyondan 1 hafta sonra dikişler alınmaktadır. Dikiş izleri kızarık ve belirgindir ama bu izler haftalar sonra giderek soluklaşmaktadır.

Bunlara ek olarak bazı ameliyatlar çocuğun belli bir ergenliğe sahip olması beklendikten sonra yapılmaktadır. Özellikle kemik grefti gerektiren operasyonların çocuğun 7-11 yaşına geldikten sonra yapılması gerekmektedir. Bebekken geçirilen operasyon sonucu bazı doku deformiteleri kalabilmektedir. Bu deformitelerin düzeltilebilmesi için çocuğun belli bir iskeletsel gelişime sahip olması gerekmektedir.